Zacznij od pytań, z którymi przychodzi klient
Portfolio nie jest archiwum wszystkich zleceń. To pomoc dla osoby, która próbuje ocenić, czy Twoja firma pasuje do jej zadania. Zanim wybierzesz prace, zapisz, o co potencjalny klient najczęściej pyta: „Czy robicie też mniejsze projekty?”, „Czy poradzicie sobie z nietypowym terminem?” albo „Jak wygląda współpraca od początku do końca?”. Każdy przykład powinien odpowiadać przynajmniej na jedno ważne pytanie.
Określ także, jakie zlecenia chcesz pozyskiwać. Jeśli firma tworzy strony internetowe, a zamierza rozwijać ofertę prostych witryn dla lokalnych usługodawców, rozbudowany projekt sklepu może pokazywać umiejętności, ale nie powinien zdominować portfolio. Klient potrzebujący niewielkiej strony łatwiej odnajdzie się w przykładzie zbliżonym do własnej sytuacji. Pokazuj więc nie tylko to, co robi imponujące wrażenie, lecz przede wszystkim to, co reprezentuje Twoją obecną ofertę.
Dobierz różnorodność, która ma znaczenie
Zakres możliwości najlepiej pokazać przez przemyślane różnice między przykładami. Mogą dotyczyć rodzaju problemu, skali pracy, sposobu realizacji albo typu klienta. Dla firmy zajmującej się identyfikacją wizualną przydatny zestaw mógłby obejmować odświeżenie istniejących materiałów, opracowanie projektu od podstaw i przygotowanie szablonów do samodzielnego używania. To trzy różne potrzeby, choć wszystkie mieszczą się w jednej specjalizacji.
Nie wybieraj jednak różnorodności za wszelką cenę. Dziesięć podobnych realizacji niewiele wyjaśnia, ale zbiór przypadkowych prac może utrudnić zrozumienie, czym firma zajmuje się na co dzień. Na początek możesz roboczo wybrać, przykładowo, cztery do sześciu projektów i przy każdym zapisać jedną cechę, którą wnosi do zestawu. Jeśli dwa przykłady mówią dokładnie to samo, zostaw ten, który łatwiej objaśnić lub który lepiej odpowiada aktualnej ofercie.
Przed publikacją sprawdź zestaw prostymi pytaniami: czy widać usługę, którą chcę sprzedawać; czy przykłady pokazują różne potrzeby klientów; czy nie obiecują zakresu, którego dziś nie mogę obsłużyć; czy osoba spoza mojej branży zrozumie, na czym polegała praca? Odpowiedzi pomogą odrzucić materiały atrakcyjne wizualnie, lecz mało użyteczne dla odbiorcy.
Opisz zadanie, swoją rolę i efekt bez przesady
Sam obraz gotowej pracy często nie wystarcza. Przy każdym przykładzie podaj krótki kontekst: z jaką potrzebą zgłosił się klient, jaki zakres ustalono, co konkretnie zrobiła Twoja firma i co powstało na końcu. Jeśli przy projekcie pracowali inni wykonawcy, oddziel własny wkład od ich pracy. Taki opis jest szczególnie ważny przy usługach, których efekt trudno ocenić na zdjęciu, na przykład przy organizacji procesów lub przygotowaniu treści.
Wyniki opisuj tylko wtedy, gdy możesz je rzetelnie powiązać z projektem. Zamiast przypisywać sobie wzrost sprzedaży bez wystarczających podstaw, napisz, że przygotowano nową strukturę oferty, zestaw materiałów dla handlowca albo prostszy formularz kontaktowy. Jeśli dysponujesz danymi przekazanymi przez klienta i masz zgodę na ich użycie, wyjaśnij, czego dotyczą. W przeciwnym razie opis wykonanego zadania będzie bardziej wiarygodny niż efektowne, lecz niejasne hasło.
Zadbaj o zgodę i przygotuj rozwiązanie dla nowych firm
Przed pokazaniem realizacji upewnij się, że możesz opublikować materiały, nazwę klienta i informacje o projekcie. Nie zakładaj, że możliwość wykonania zlecenia oznacza automatycznie zgodę na jego wykorzystanie w portfolio. Gdy potrzebna jest anonimowość, opisz ogólny rodzaj działalności i zakres pracy bez danych pozwalających łatwo rozpoznać klienta. Szczegóły dotyczące praw do materiałów oraz ustaleń z klientem warto sprawdzić w konkretnej umowie.
Jeśli dopiero zaczynasz i nie masz wielu zleceń, nie przedstawiaj ćwiczeń jako prac dla klientów. Możesz przygotować projekt demonstracyjny, własny materiał lub przykład sposobu rozwiązania typowego problemu, wyraźnie oznaczając go jako koncepcję. Krótkie wyjaśnienie założeń pokaże Twój tok myślenia. Gdy pojawią się realizacje odpowiadające ofercie, stopniowo zastępuj nimi przykłady demonstracyjne.
Ułóż portfolio tak, by ułatwiało rozmowę o współpracy
Na początku pokaż przykład najbardziej zbliżony do usług, które chcesz obecnie oferować, a niekoniecznie największy projekt. Następnie pogrupuj prace według potrzeb klientów lub rodzaju usługi. Jasne nazwy, takie jak „Uproszczenie oferty” czy „Materiały do obsługi zapytań”, mogą być bardziej pomocne niż same nazwy branż. Przy każdym projekcie wystarczy zwięzły opis i materiał, który rzeczywiście pomaga ocenić pracę.
Na końcu dodaj informację, jakie podobne zadania możesz podjąć i o co zapytać w pierwszej wiadomości. Portfolio nie zastąpi rozmowy o zakresie, terminie i warunkach, ale może ją ułatwić. Wracaj do niego, gdy zmieniasz ofertę: usuń prace, które kierują uwagę na usługi już niewykonywane, i dopisz nowe przykłady odpowiadające częstym pytaniom klientów. Dzięki temu zestaw pozostanie użyteczny, zamiast tylko rosnąć.
